Questo sito usa cookie per fornirti un'esperienza migliore. Proseguendo la navigazione accetti l'utilizzo dei cookie da parte nostra OK

Έκθεση Mirella Bentivoglio. Η αθέατη πλευρά της Σελήνης

Ημερομηνία:

08/03/2022


Έκθεση Mirella Bentivoglio. Η αθέατη πλευρά της Σελήνης

Το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών και η αίθουσα τέχνης Gramma_Epsilon παρουσιάζουν την έκθεση «Mirella Bentivoglio. Η αθέατη πλευρά της Σελήνης», τα εγκαίνια της οποίας θα πραγματοποιηθούν στις 8 Μαρτίου 2022, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.

Η έκθεση, η πρώτη αναδρομική της Mirella Bentivoglio (Κλάγκενφουρτ 1922 - Ρώμη 2017) στην Ελλάδα, διοργανώνεται σε συνεργασία με το Αρχείο της Mirella Bentivoglio στη Ρώμη, φιλοδοξώντας να αποτίσει φόρο τιμής στη μεγάλη Ιταλίδα καλλιτέχνιδα εκατό χρόνια από τη γέννησή της.


«Με την έκθεση αυτή —σημειώνει η Patrizia Falcinelli, πρέσβειρα της Ιταλίας στην Ελλάδα— θέλουμε να δώσουμε στο ελληνικό κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει μια εκπληκτική μορφή, την Mirella Bentivoglio, καλλιτέχνιδα και πολύπλευρη προσωπικότητα που
ενέπνευσε όσο λίγες το ιταλικό και διεθνές καλλιτεχνικό γίγνεσθαι. Δεν είναι βέβαια τυχαίο που αποφασίσαμε να εγκαινιάσουμε την έκθεση την 8η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Πρόθεσή μας ήταν να αποδώσουμε την οφειλόμενη τιμή στη Mirella Bentivoglio, όχι μόνο λόγω της εγγενούς καλλιτεχνικής αξίας του έργου της, αλλά κι επειδή αποτέλεσε παράδειγμα για εκατοντάδες καλλιτέχνιδες, καθώς και για όσα έκανε στη μακρά σταδιοδρομία της για να δώσει ώθηση στη γυναικεία καλλιτεχνική δημιουργία».

Η έκθεση, σε επιμέλεια των Paolo Cortese και Davide Mariani, φιλοξενήθηκε το 2021 στη Σαρδηνία, στο μουσείο Stazione dell’arte. Μέσα από πάνω από πενήντα έργα, φωτογραφίες, βίντεο και σχέδια, φωτίζει την πολυπλοκότητα και το βάθος της ποιητικής
της Bentivoglio και μας επιτρέπει να γνωρίσουμε τις σημαντικότερες στιγμές της σταδιοδρομίας της ως καλλιτέχνιδας και ως επιμελήτριας τέχνης. Φιλοδοξεί επίσης να αποτελέσει έναυσμα προβληματισμού και διαλόγου για θέματα, τα οποία σήμερα είναι πιο
επίκαιρα από ποτέ.


Από τη συγκεκριμένη στην οπτική ποίηση
Η έκθεση αναπτύσσεται σε δύο χώρους: στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών και στην αίθουσα τέχνης Gramma_Epsilon. Ανατρέχει τις φάσεις που καθόρισαν την καλλιτεχνική και προσωπική διαδρομή της Mirella Bentivoglio ξεκινώντας από τους πειραματισμούς των δεκαετιών του εξήντα και του εβδομήντα, όταν η καλλιτέχνιδα κινήθηκε πρώτα στον χώρο της «συγκεκριμένης ποίησης», στην οποία φορέας του νοήματος είναι η μορφή της σύνθεσης γραμμάτων και λέξεων, με έργα όπως τα Storia del monumento (μαζί με την Annalisa Alloatti, 1968), Gabbia HO (1966-70), Successo (1969), προτού περάσει στην «οπτική ποίηση» που χαρακτηρίζεται από την χρήση συνθημάτων και στοιχείων της ποπ κουλτούρας, όπως στο περίφημο έργο της Ti amo (1970).
Σε πολλά από τα έργα εκείνης της περιόδου, η καλλιτέχνιδα εξερευνά διάφορες πτυχές της κοινωνίας, όπως τον καταναλωτισμό, στον οποίο ασκεί ευθεία και δριμεία κριτική, π.χ. με τα έργα της Il consumatore consumato (1974) και Il cuore della consumatrice ubbidiente (1975), το οποίο αποτελεί μια καυστική ερμηνεία του λογότυπου της Coca Cola.
«Παρατήρησα ότι τοποθετώντας αντικριστά τα δύο “c”, ενώνοντάς τα έτσι ώστε να σχηματίσουν μια καρδιά —κι ήταν ήδη έτοιμα, χάρη στη μορφή τους, να σχηματίσουν μια καρδιά, εγώ δεν άλλαξα τίποτα— η λέξη “οca” [στα ιταλικά η χήνα αλλά και, υποτιμητικά, η
επιφανειακή και ανόητη γυναίκα] προκύπτει από μόνη της», ανέφερε η Bentivoglio σε μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις, στην οποία ταυτοποίησε αυτό τον τύπο γυναίκας ως βασική σύμμαχο του καταναλωτισμού.
Επιπλέον, στην έκθεση παρουσιάζονται κάποιες από τις σημαντικότερες εικαστικές παρεμβάσεις της στο περιβάλλον, τις οποίες πραγματοποίησε από τα μέσα της δεκαετίας του εβδομήντα και μετά, όπως τα έργα L’Ovo di Gubbio (1976), Poesia all’albero (1976),
E=congiunzione: Scontro frontale, Incastro immobilizzante (1978-81), Una “E” di “E” (1979-1981), Operazione Orfeo (1982) και Libro campo (Agri-cultura, 1998). Πρόκειται για έργα με ισχυρές συνδηλώσεις συμβόλων και ταυτότητας, ικανά να δημιουργήσουν
πρωτόγνωρες νοηματικές συνδέσεις με το γύρω τοπίο.


Σημεία θηλυκότητας
Ανάμεσα στα πολυάριθμα θέματα, τα οποία ανατέμνει η καλλιτέχνιδα, εξέχουσα θέση κατέχουν τα συνδεόμενα με το φύλο, όπως προκύπτει από διάφορα έργα της έκθεσης, όπως τα DIVA/NO (1971), Lapide alla casalinga (1974) και La cancellata (1977-1998).
Με τα έργα αυτά, η Bentivoglio θέλει να επιβεβαιώσει την πιθανότητα —την οποία δεν θεωρεί δεδομένη— χειραφέτησης της γυναίκας. Όπως θυμάται η ίδια, «η γυναίκα συνήθως θεωρούνταν παρούσα στο αισθητικό φαινόμενο μόνο ως νοικοκυρά· σημασία δινόταν στην επιστήμονα κι όχι στην καλλιτέχνιδα».
«Εάν στο συλλογικό φαντασιακό η γυναίκα ήταν εκείνη που ύφαινε και φρόντιζε την οικογένεια σαν ένα είδος αγγέλου της εστίας, για την Bentivoglio αυτή η αντίληψη ανατρεπόταν μέσω της διεκδίκησης ενός νέου ρόλου στην κοινωνία», παρατηρεί ο Davide
Mariani.
Στο πλαίσιο αυτό, εμβληματικό είναι το έργο Correzione (promozione linguistica del cucito, 1988), το οποίο απεικονίζει ένα κοντομάνικο μπλουζάκι που πάνω του είναι γραμμένα τα λόγια «niente/abbiate paura, sono una donna» [μη/να με φοβάστε, είμαι γυναίκα].


Η αθέατη πλευρά της Σελήνης
Η έκθεση, τέλος, μας εισάγει στο εν πολλοίς ανεξερεύνητο ακόμη δημιουργικό σύμπαν πλήθους άλλων καλλιτέχνιδων, μέσα από τα έργα, τις φωτογραφίες και το αρχειακό που η ίδια η Bentivoglio συμπεριέλαβε σε ιταλικές και διεθνείς εκθέσεις θέλοντας να αναδείξει τον κοινό παρονομαστή των «οπτικολεκτικών» πρακτικών τους. Σε αυτές τις καλλιτέχνιδες συγκαταλέγονται οι Tomaso Binga, Irma Blank, Francesca Cataldi, Betty Danon, Chiara Diamantini, Anna Esposito, Elisabetta Gut, Maria Lai, Sveva Lanza, Paola Levi Montalcini, Lucia Marcucci, Silvia Meija, Valeria Melandri, Gisella Meo, Anna Paci, Giovanna Sandri, Greta Schödl και Simona Weller.
«Αναμφίβολα, η πιο αξιοσημείωτη και ηχηρή από τις δράσεις της Bentivoglio ως επιμελήτριας τέχνης, μια εμπειρία η οποία κυριολεκτικά έγραψε ιστορία στην οπτική ποίηση γενικά και ειδικότερα στη γυναικεία οπτική ποίηση, είναι η έκθεση “Materializzazione del linguaggio” [Υλοποίηση της γλώσσας] που πραγματοποιήθηκε το 1978 στο πλαίσιο της Μπιενάλε σύγχρονης τέχνης της Βενετίας. Η έκθεση αυτή συγκέντρωσε ογδόντα καλλιτέχνιδες που ήταν αποφασισμένες να δώσουν μορφή στις εκφράσεις μεταξύ “της γλώσσας και της εικόνας” και μεταξύ “της γλώσσας και του αντικειμένου», σημειώνει ο Paolo Cortese.
«Από αυτήν ακριβώς την εμπειρία αντλεί έμπνευση η έκθεση “Η αθέατη πλευρά της Σελήνης” —καταλήγει ο Mariani— που δανείζεται τον τίτλο της από ένα βιβλίο, το οποίο η Bentivoglio εξέδωσε το 2013 στις εκδόσεις Eos. Στο εσωτερικό του βιβλίου, από τη μία πλευρά μεταφέρει την εικόνα της επιφάνειας της Σελήνης πάνω στην επιφάνεια της Γης, κι από την άλλη παραθέτει ένα ανέκδοτο ποίημα του 1978. Οι στίχοι αφηγούνται την ιστορία του δορυφόρου γυναίκας-Σελήνης, ο οποίος αρχικά περιγράφεται ως ένα σώμα περιστρεφόμενο υπάκουα γύρω από τη Γη, προτού αναγγείλει, επαναστατικά, το προφητικό “stiamo felicemente nascendo” [ευτυχώς γεννιόμαστε]».


Την έκθεση συμπληρώνει ένας δίγλωσσος κατάλογος, στα ιταλικά και τα αγγλικά, από τις εκδόσεις Postmedia Books, με δοκίμια των Davide Mariani, Rosanna Ruscio και βιογραφικές και βιβλιογραφικές σημειώσεις της Rosaria Abate.

Istituto Italiano di Cultura, Atene
Patission, 47 - 10433
lun_ven 10-14 e 16-19 sab 10-14
segreteria.iicatene@esteri.it
+30 210 5242646

Gramma_Epsilon Gallery, Atene
Agathonos, 6 – 10551
mart_sab 11-19
www.grammaespilon.com
info@grammaepsilon.com, tel +30 210 3231867

IG: @mirellabentivoglio, @grammaepsilon, @paolo_cortese_arte

Πληροφορίες

Ημερομηνία : Από Τρι 8 Μαρ 2022 Έως Τρι 10 Μαϊ 2022

Είσοδος : Ελεύθερη


Τόπος:

Istituto Italiano di Cultura, Patission 47; Galleria Gramma Epsilon, Agathonos,6

1122